Wielrenners zijn slimmer dan ligfietsers

Je mag niet generaliseren, maar soms ontkom je er niet aan. Elke keer als je een ligfietser tegenkomt en je nietsvermoedend een gesprek aanknoopt, komt het er weer uit: rechtopfietsers (een benaming bedacht door ligfietsers), zoals wielrenners of eigenlijk iedere andere fietser dan een ligfietser, zijn niet slim bezig. Want met een fractie van de inspanning die een rechtopfietser levert, gaat de ligfietser immers minstens net zo hard en misschien zelfs wel harder, en uiteraard is dat een groot en onbetwist voordeel. Daarnaast is het bij een ligfiets niet mogelijk om zadelpijn te krijgen, want er zit geen zadel op! Ook rugpijn, wat bij sportieve fietsers die ver voorover gebogen zitten een veel voorkomende kwaal is, bestaat niet bij een ligfietser omdat je daar ontspannen, met rechte rug ligt. Hier een goede, objectieve vergelijking tussen de race- en ligfiets: http://www.racefiets-ligfiets.nl/wielrennen.php.

Mij is het persoonlijk opgevallen dat ligfietsers altijd verbeten hard doorfietsen, net alsof ze moeten bewijzen dat ligfietsen altijd heel erg hard gaan. Natuurlijk is dat niet zo, als je hard wilt gaan moet je óók op een ligfiets stevig doortrappen. Ook het verhaal dat een gemiddeld getrainde ligfietser zomaar in het peloton van profrenners, laten we zeggen in de Tour de France zou kunnen meerijden zou hiervan het bewijs moeten zijn. Tegelijkertijd wordt er net gedaan alsof dat een prestatie is van de ligfietser zelf is, maar dat is het natuurlijk niet.

Op mijn vraag (als ik mild gestemd ben denk het alleen maar) waarom dan niet iedereen met zo’n fiets zou rondrijden wordt een beetje omheen gedraaid. Om het makkelijk te maken zal ik zelf het antwoord maar geven.

Ten eerste is een ligfiets zo laag, met name de zogenaamde ‘low-riders’, dat deelnemen aan het gewone verkeer een hachelijke situatie wordt. Je wordt niet gezien en zelf zie je ook maar weinig. Het eerste probleem kan opgelost worden door een oranje kindervlaggetje op je fiets te monteren, al vind ik dat een zwaktebod en ziet het er niet echt professioneel uit.

Ten tweede is het contactoppervlak met je rug zo groot, dat er al snel een transpiratiestroom op gang wordt gebracht. Soortgelijke problemen heb je ook bij het dragen van een rugzak; oplossingen daarvoor zijn er legio, geen van allen werkt.

Ten derde is het op- en afstappen niet echt gemakkelijk: het inklikken in de pedalen is voor sommigen al een probleem op zo’n 20 cm van de grond, laat staan op pakweg een meter hoog. Uiteraard baart oefening kunst, maar het natuurlijk evenwicht en stabiliteit van een gewone fiets is duidelijk minder aanwezig. Daardoor wordt het in drukke verkeerssituaties best wel lastig. Geoefende low-riders kunnen wel heel ‘cool’ één handje aan de grond zetten zonder de schoenen los te klikken.

Ten vierde, als de ligfiets is overdekt met een aërodynamisch omhulsel, zal er geen of nauwelijks luchtstroom overblijven. Deze is nu net van essentiëel belang voor de afkoeling van het lichaam. Daarom beschouw ik fietsen als een van de plezierigste vormen van voorbewegen: je creëert je eigen wind en zo blijf je altijd lekker koel.

Ten vijfde, als je op een racefiets zit en je komt even wat kracht tekort, kun je “uit het zadel”. Meteen heb je de beschikking over de extra kracht. Natuurlijk kan dat niet op een ligfiets. Natuurlijk kun je doordat je benen ingeklemd zijn tussen de ligstoel en de trappers flink kracht zetten, maar dat kan ten koste gaan van je knieën (vergelijk dat het bankdrukken met je benen).

Al-met-al, de ligfiets heeft zo zijn onmiskenbare voordelen, maar niet in het drukke dagelijkse verkeer, zo lijkt het. Als we daarbuiten kijken, lange rechte wegen zonder veel verkeer, dan kan daar het grootste voordeel van de ligfiets, namelijk de verminderde luchtweerstand uitgebuit worden. Hierdoor kan met minder vermogen dezelfde snelheid ontwikkeld kan worden als een rechtopfiets, of zo je wilt, met hetzelfde vemogen een hogere snelheid. Maar is dat dan ook áltijd een voordeel?

Bedenk het volgende: wat is de overeenkomst tussen de volgende verschijnselen. In het wiel zitten, het juiste wiel pikken, iemand uit het wiel rijden, uit het wiel gereden worden, het vormen van een kopgroep, naar de kopgroep toe springen, een jagend peloton, sleuren aan kop van het peloton, waaierrijden, op- de-kant-gezet worden, door-de-wind fietsen, eerst het-bordje-van-een-ander leegeten. Zo kan ik nog wel even doorgaan, maar het antwoord lijkt me duidelijk: het feit dat als je achter iemand anders aan fietst, je substantieel minder luchtweerstand hebt dan diegene die op kop rijdt. Zelf schat ik dat op zo’n 30 tot 40% (waarmee het eigenlijk ongelooflijk is dat je iemand uit het wiel kan fietsen). Het is niet teveel gezegd om te stellen dat dit feit de essentie van het wielrennen is!

En nu kom ik terug op het duidelijke voordeel van de ligfiets, de verminderde luchtweerstand, wat in competitieverband zowel voor de beoefenaar als de kijker zeker géén positief effect heeft. Want in de situatie dat iedere renner beschikt over een ligfiets, wel of niet overkapt, zal er nooit meer sprake zijn van een peloton en zullen alle door mij genoemde verschijnselen eenvoudigweg niet meer voorkomen. Meteen na de start zal er een lange sliert van renners ontstaan die dat waarschijnlijk vol zullen houden tot aan de streep. Kijken naar het groeien van gras is spannender dan zo’n wedstrijd…

Voorstanders van de ligfiets of technische verbeteringen in het algemeen zullen ongetwijfeld gaan zeggen dat alleen zo de beste kan winnen. Inderdaad, maar dat is wat wielrennen juist zo interessant maakt: niet de beste wint maar alleen diegen die een ongelooflijke hoeveelheid kracht en uithoudingsvermogen kan paren aan intelligent tactisch inzicht. Dynamiek is dan ook het kenmerk van wielerwedstrijden, iets wat bijvoorbeeld van hardloopwedstrijden niet gezegd kan worden; dit laatste overigens zonder afbreuk te doen op de prestatie op zich.

Waarmee het volgende is gezegd: niet altijd is technische vooruitgang ook een zegen voor de sport. Daarom juich ik van harte toe dat met name UCI allerlei regels opstelt waaraan fietsen moeten voldoen zodat we zeker nooit zoiets als een ligfietswedstrijd te zien krijgen. Het tweede voordeel van de regelgeving is dat het materiaal eigenlijk onbelangrijk is of wordt, waarmee jan-met-de-pet net zo goed en zo hard mee kan doen als iemand die zwaar gesponsord wordt. Eerlijk is eerlijk, lang heb ik getwijfeld over het nut van de regels, maar voor mezelf heb ik de voorzichtige conclusie getrokken dat daarmee de essentie van het wielrennen behouden blijft en dat het niets te maken heeft met het tegenhouden van vooruitgang.

“Vooruitgang is niet altijd verbetering”

Naschrift. Niet geheel verrassend, zeker gezien de prikkelende titel wordt dit blogartikel geregeld ‘besproken’ op diverse ligfietsforums. Sommigen denken dan dat het geheel negatief uitvalt voor de ligfiets (niet de bedoeling van dit stuk) en reageren dus heel direct op details (de genoemde nadelen van de ligfiets of sec de titel) en denken dat ik iets tegen ligfietsen heb (wat niet zo is).

Anderen daarentegen hebben door wat de essentie is: de competitie voor ligfietsen is dodelijk saai, zeker voor de kijker, júist door het grote voordeel van de ligfiets, de verminderde luchtweerstand! Hulde voor degenen die wél snappen wat er bedoeld wordt …

This entry was posted in Blog and tagged , , . Bookmark the permalink.

6 Responses to Wielrenners zijn slimmer dan ligfietsers

  1. Quemo says:

    Laat ik maar happen:

    Prachtig stuk maar…..
    Punt 1: hoog of laag, mensen zien je toch niet als ze niet kijken. Daar heeft ook de racefietser mee te maken en zelfs stadsbussen. Wat betreft het zelf kunnen zien: uiteraard kan een auto voor het zicht van een ligfietser op een low-RACER een forse belemmering zijn maar in de regel valt het reuze mee. Ik zou zeggen: ga er eens op liggen en ervaar het zelf.

    Punt 2: hier heb je wat mij betreft best een goed punt.

    Punt 3: inklikken heb ik doorgaans echt geen problemen mee. Zeker als ik met m’n velomobiel rijd. Dat ding heeft 3 wielen. Stabiliteit is dus geen issue dus al zóu ik een prutser zijn qua inklikken, dan zou ik nog de tijd van de wereld hebben zonder om te vallen.

    Punt 4: hier zeg ik ook: probeer het maar eens voor de gein. Hoewel je zeker een punt hebt, valt het toch nog reuze mee. Via de bodem (onder de voeten/trappers) zitten bij de meeste exemplaren zogenaamde ‘voetgaten’ waarlangs een aangename luchtstroom naarbinnen komt, die langs het lichaam loopt om vervolgens over de schouders, langs het hoofd weer naar buiten stroomt. Verder kan het hoofd netjes buiten het omhulsel uit steken en dus afkoelen. Met name het hoofd wordt enorm warm tijdens inspanning en is daarom een geschikt ‘koelelement’. Laat dat koelelement nou ook eens netjes in de wind zitten.
    Goed, nou lieg ik een beetje want ook het hoofd wordt soms buiten de wind gehouden met behulp van ‘spoilers’ in de vorm van een vizier aan de voorkant die de luchtstroom omhoog stuurt of een racekap waar het hoofd binnen valt. Maar de luchtstroom langs het lichaam is natuurlijk wel belangrijk.
    Leuk punt trouwens: Bij warme, zonnige dagen kan zo’n gestroomlijnde ligfiets met dak wel eens koeler zijn dan met een ‘open’ fiets omdat je geen direct zonlicht op je bast hebt maar wel de koeling. En ja, ervaring. Het ligt een beetje aan de omstandigheden.

    Punt 5: Wat is hier eigenlijk je punt? Jij kan meer kracht zetten omdat je uit het zadel kan komen? Ohnee, toch niet want de ligfietser kan z’n knieën aan prut rijden (helemaal waar). Zolang de racefietser z’n knieën niet aan prut kan rijden onder invloed van z’n eigen zwaartekracht, kan de ligfietser nog altijd méér kracht zetten tot het punt waar hij dus wel z’n knieën aan prut rijdt. Kortom: qua kracht geen voordeel maar alleen qua verknallen van de knieën. Wat dat betreft geldt gewoon: luister naar je lichaam en zorg voor een hoge kadans.

    Ik wil nog best een nadeel erbij plaatsen. In Nederland lang niet altijd echt relevant maar toch. Zeker met de gestroomlijnde fietsen heb je vaak al heel wat kilogrammen meer mee te zeulen. Op lange rechte stukken geen probleem maar met optrekken en zeker heuvel op rijden is dat nadelig ten opzichte van de lichte racefietsen.

    Wedstrijden kijken, tactieken e.d., ik heb er geen verstand van maar kan me vinden in je verhaal.

    Wat betreft de UCI? Tja, dat kinderachtige clubje zal ik verder maar geen woorden aan vuil maken want daarin valt je antwoord te vinden op waarom mensen niet op ligfietsen rijden.

    Ligfietsen, racefietsen, mountainbikes, etc. Ze hebben allemaal hun eigen doel en toepassing. In mijn geval neem ik de nadelen voor lief omdat de voordelen zwaarder wegen voor mij. Een ander kan een ander lijstje hanteren. Mooi dat er zoveel keuze is.

    En omdat ik graag hap dus een reactie die mooi aansluit bij je laatste stukje tekst. En nee, ik heb het niet expres op deze manier geschreven want ik was al aan het typen voordat ik bij je laatste alinea’s aan kwam. Je hebt ons (of in ieder geval mij) goed in de smiezen.

    Maar blijf vooral op de standaard racefietsen rijden en dan zeker de sterkere rijders. Dan heb ik zo af en toe wat na te jagen en eruit te rijden waarbij ik overigens (in tegenstelling tot wat jij schrijft) de oorzaak van de winst wel bij m’n fiets plaats en niet bij mezelf en zélfs durf toe te geven dat een racefietser sterker is dan ik, ook al heb ik hem zojuist eruit gefietst waarbij ik bovengemiddeld veel inspanning heb moeten leveren.

    Zulke mannen op racefiets kom ik graag tegen, nog wat sterker mag van mij ook wel:
    http://www.youtube.com/watch?v=-2SDFDJSAKc&feature=g-upl&context=G223645eAUAAAAAABUAA
    Respect dat hij probeert aan te haken. Dit filmpje geeft trouwens ook mooi weer wat je bedoelt met het wedstrijdgebeuren.

    Maar racefietser, bukfietser, mountainbiker, of welke fietser dan ook, goed om te zien dat mensen deze geweldige apparaten (fietsen in elke vorm) gebruiken. Kies dat waar je je prettig bij voelt.

    • Mark says:

      Dank je voor je uitgebreide reactie. Dialoog is een mooi iets en eigenlijk zouden we ons inderdaad bezig moeten houden met wat ons bindt, niet met wat ons verschilt.

      Het onbegrip tussen de verschillende ‘bloedgroepen’ komt meer voor uit het ophemelen van het materiaal en de daarbij horende competitievervalsing (zo noem ik het maar even). Want alhoewel ik geen zwemmer ben, had ik ook een stuk kunnen schrijven ‘Wedstrijdzwemmers in zwembroek zijn slimmer dan die in volledig pak’. Want daar zie je immers dat de technologische verbetering (zorgt voor veel snellere tijden) voor de sport juist géén verbetering gaf want bij ieder nieuw record werd er gevraagd: met welk pak (merk, type)? Wat mij betreft dus volledig terecht dat die pakken in de zwemsport uitgebannen zijn.

      Diezelfde analogie (technologische verbetering is vaak voor de competitie een achteruitgang) zie je dus veelvuldig terugkomen, dus niet alleen bij het fietsen. Toegegeven, het is moeilijk in te voelen en dus te begrijpen (discussie over materiaal speelt onder racefietsers ook, die soms de UCI wel kunnen vervloeken), maar iedereen die ooit met gelijk materiaal aan competitie heeft gedaan snapt het.

      Grappig filmpje. Moest even opzoeken wat RIS nu precies betekent, wat googelen levert op: racefiets-inhaal-syndroom. Al hoop ik voor de ligfietser dat het syndroom niet al te ernstig is. ;-) En wat betreft het jagen op andere fietsers, dat is heel herkenbaar: http://markbaaijens.nl/wp/blog/de-jager-en-de-prooi

      En wat betreft het zelf bestijgen van zo’n ligfiets: ja dat ga ik zeker doen, dit (komend) seizoen nog. In het zadel haal ik op een bukfiets gemakkelijk 50+, dus met een beetje ligfiets moet 80 toch wel lukken? Die ervaring is vast voer voor een nieuw blogje….

      • Quemo says:

        50+ op een bukfiets? Da’s rap. Zou ik jou tegenkomen, dan zal ik vast met veel genoegen me het snot voor ogen rijden en ook het onderspit moeten delven. Ik ben geen sterke rijder maar heb wel zo’n beetje de snelste ligfiets die voor dagelijks gebruik geschikt is. Ik haal de 50 km/h ook wel en daarboven ook nog wel wat maar gemakkelijk zeker niet.
        Hoe hard jij dan rijdt met mijn type fiets? 70 km/h zal er dan vast wel uit te persen zijn denk ik want dat zijn reële getallen voor de sterke rijders.

        Ik houd het voorlopig maar gewoon bij kruissnelheden van zo’n 38 km/h in de zomer met m’n woon-werk-kilometertjes als enige ‘training’.

  2. Walter says:

    Eeh, heb je wel eens een ligfietswedstrijd gereden? Ik wel, en ik kan je vertellen dat het hele scala aan wedstrijdtactieken dat je noemt onverkort wordt toegepast.

  3. JaFO says:

    Dat ligfietsers verbeten hard doorfietsen komt misschien omdat het zo leuk is …
    Op een of andere manier vind ik het veel moeilijker om langzaam te fietsen op m’n ligfiets, want dat voelt zo vreselijk saai aan.
    Denk dat wat dat betreft de race-fietsers niet anders zijn.
    Waarom een race-fiets kopen als je er maar stapvoets achter studentjes aan gaat sjokken.

    En wat dat lage betreft. Ik verbaas me er elke keer over dat auto’s juist voor mij stoppen en me nog voorrang geven ook. En dat alles op zo’n lage driewieler.
    Dus hoezo ‘onzichtbaar’ ?

  4. Elvin says:

    Wat betreft de vergelijking tussen ‘ligfiets’ en ‘racefiets’ gaat al het e.e.a. mank in mijn inzicht: je zou wat dat betreft de vergelijking ‘ligfiets’ en ‘rechtopfiets’ of ‘race-ligfiets’ en ‘bukfiets’ moeten nemen.
    Je hebt veel verschillende types ligfietsen, en dan spreek je zowel over racers als over de ligfietsen voor over het terrein (dus vergelijk met rechtop-mountainbikes), comfortfietsen, transportfietsen en alle soorten ligfietsen.
    Voor velen is het comfort van de ligfiets groter dan het snelheidsvoordeel: de goede ondersteuning van de rug en met minder energie verder komen (of sneller).
    Met de rechtopfiets met 40 kg bagage had ik moeite om te blijven fietsen, ook vanwege het constant moeten corrigeren van m’n trapbeweging. Het zelfde gewicht op de ligger mee: geen probleem omdat de beweging van benen nauwelijks een effect hebben op het evenwicht.
    Wat betreft het gezien worden; tsja, op de gemiddelde ligfiets zit ik met m’n hoofd op dezelfde hoogte als iemand in een personenauto dus die kan ik recht in de ogen aankijken, is ook wel prettig. Op een rechtopfiets kijk je over het dak van die auto heen en heb je dus geen of nauwelijks contact met de persoon in die personenauto, laat staan als ze met zo’n laag sportief autootje rijden die dus nog lager is. Met een lage-racer (lowracer, lowriders zijn die tasdragers voorop de rechtopfiets, bij de naaf) heb ik daar weer juist oogcontact mee. voor elk type auto heeft dus een type fiets de voorkeur om te kunnen communiceren.

    Snelheid: ja, in m’n jonge jaren ging ik met de racefiets ook wel eens een 10-tal kilometers over de 60 en daarna was ik ook volledig ‘op’, met de lage racer heb ik op veilige wegen zelfs wel eens harder gefietst maar met harder dan 70 heb ik nergens een stuk weg gevonden dat veilig genoeg is, tenzij je dus in circuit gaat rijden of zo.
    Daarnaast moet je wel andere spieren en gebruik trainen, dus als je overstapt van racefiets op race-ligfiets moet je er nog rekening mee houden dat je zeker de eerste weken tot maanden langzamer gaat ondanks de betere techniek (want dat is het natuurlijk op zich).
    Wel zo: je gebruikt op een racefiets heel veel armspieren en die worden op een ligger niet getrained (je hoeft je namelijk niet in het zadel te trekken/houden).

    Wat ik zie bij ligfietsles, is dat velen ongetrainden wel al met een gemiddelde van meer dan 25 km/uur een rondje van 50 km afleggen terwijl ze dat met de rechtopfiets (hier staat ook meestal een straf windje bij de Oosterschelde) echt niet gedaan hadden. Daarna hebben ze meestal geen zadelpijn maar wel behoorlijk veel spierpijn in bovenbenen en vaak ook kuiten. Als iemand van hen met een rechtopfiets meefietst zie je vaak dat die wel juist zadelpijn heeft en moeite heeft gehad om ze bij te benen.

    Wat het zien van wedstrijden betreft: ik vind de ligfietswedstrijden meestal juist leuker om te zien omdat er een groter verschil optreedt tussen de renners. Bij de ‘peleton-fietsers’ is het altijd wel ‘leuk’ om te zien of ze onderuit gaan en welke valpartijen er zijn terwijl het bij een ligfietser – als ze al gaan – meestal maar 1 tegelijk is en dat is dus veel minder spannend om naar te kijken.
    Bij de ligfietswedstrijden is het juist leuk om de verschillen in techniek te bekijken en te discuseren. Je kan dan denken aan het voordeel van hoe een doekje geplaatst is, welke tandbladen erop liggen en natuurlijk welke houding en stuur er op zo’n fiets gebouwd is. En ja, ook binnen de ligfietswereld heb je natuurlijk snelle en sterke jongens en mensen zoals ik die nooit zo snel zijn maar alleen wat kracht hebben (gehad).
    Inmiddels lig ik nog wel eens op een elektrische ligfiets-trike, op een rechtopfiets kan ik helemaal niet meer opstappen, laat staan rijden en als ik val heb ik vast en zeker meer schade dan met een ligfiets, maar dat heeft met het ligfietsen aan zich weinig te maken – meer met mijn gezondheid.
    Ik weet wel dat ik met de ligfiets (2-wieler) altijd veel minder moeite had om 2 tot 5 km / uur te blijven rijden in evenwicht dan met de rechtopfiets dus met minder kracht en dus langzamer rijden is de ligfiets ook geschikter door het lagere zwaartepunt en het betere zicht op de horizon vanuit de ligfiets-positie dan vanaf het hoge zadel.

    Maar wel leuk zo’n blog hierover… toch een leuk thema altijd die verschillen en vergelijkingen met de rechtopfietsen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

De volgende HTML-tags en -attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>